Małopolskie Dziedzictwo Renesansu

Szlak Renesansu Małopolska

Szlak Renesansu w Małopolsce 2010

28 listopada 2010, wstęp wolny
Branice, Mogiła, Sucha Beskidzka


W niedzielę, 28 listopada, miało miejsce kolejne spotkanie z kulturą Renesansu w ramach programu Szlak Renesansu w Małopolsce. Tym razem można było nieodpłatnie zwiedzać renesansowy Lamus w Branicach oraz Zamek w Suchej Beskidzkiej. Po obu obiektach oprowadzali Państwa przewodnicy i historycy sztuki. Dodatkową atrakcją była możliwość oglądania fresków Stanisława Samostrzelnika w krużgankach Opactwa Cystersów w Mogile.
Zapraszamy do obejrzenia zdjęć!

Zamek w Suchej Beskidzkiej

Renesansowy zamek z XVI/XVII w. w Suchej Beskidzkiej, zwany "Małym Wawelem" jest budowlą trójskrzydłową z czterema narożnymi wieżami z prostokątnym niemiarowym dziedzińcem z wjazdem od wschodu. Dwupiętrowe skrzydła południowe i zachodnie od strony dziedzińca zdobią piętrowe krużganki, gdzie w części parterowej arkady podtrzymują czworoboczne filary, a na piętrze toskańskie kolumny. Zamek był siedzibą rodów Komorowskich, Wielopolskich, Branickich i Tarnowskich. Zawiązkiem zamku był dwór obronny wzniesiony ok. 1554 r. przez Kaspra Suskiego, usytuowany na północ od Rynku, u podnóża góry Jasień. Budowla powstała z miejscowego kamienia łamanego, obrabianego stosownie do potrzeb nielicznych szczegółów dekoracyjnych budynku. Rozbudowany w okazałą magnacką rezydencję w 1614 roku przez Piotra Komorowskiego. Następnie został powiększony i wewnątrz zmodernizowany przez Annę z Lubomirskich Wielopolską voto Małachowską (ok. 1708 roku). Rekonstruowany w latach 1882-87 i 1905. Na terenie parku, należącego do kompleksu zamkowego znajduje się piękna oranżeria wybudowana w stylu neogotyku angielskiego oraz Domek Ogrodnika. O północy na krużgankach można tu ponoć spotkać Białą Panią - widmo Anny Konstancji z Lubomirskich Wielopolskiej.

Zamek w Suchej Beskidzkiej Zamek w Suchej Beskidzkiej Zamek w Suchej Beskidzkiej Zamek w Suchej Beskidzkiej Zamek w Suchej Beskidzkiej Zamek w Suchej Beskidzkiej Zamek w Suchej Beskidzkiej Zamek w Suchej Beskidzkiej Zamek w Suchej Beskidzkiej Zamek w Suchej Beskidzkiej Zamek w Suchej Beskidzkiej Zamek w Suchej Beskidzkiej Zamek w Suchej Beskidzkiej Zamek w Suchej Beskidzkiej Zamek w Suchej Beskidzkiej Zamek w Suchej Beskidzkiej Zamek w Suchej Beskidzkiej Zamek w Suchej Beskidzkiej Zamek w Suchej Beskidzkiej Zamek w Suchej Beskidzkiej Zamek w Suchej Beskidzkiej Zamek w Suchej Beskidzkiej Zamek w Suchej Beskidzkiej Zamek w Suchej Beskidzkiej Zamek w Suchej Beskidzkiej Zamek w Suchej Beskidzkiej Zamek w Suchej Beskidzkiej Zamek w Suchej Beskidzkiej Zamek w Suchej Beskidzkiej Zamek w Suchej Beskidzkiej Zamek w Suchej Beskidzkiej Zamek w Suchej Beskidzkiej Zamek w Suchej Beskidzkiej Zamek w Suchej Beskidzkiej Zamek w Suchej Beskidzkiej Zamek w Suchej Beskidzkiej Zamek w Suchej Beskidzkiej Zamek w Suchej Beskidzkiej Zamek w Suchej Beskidzkiej Zamek w Suchej Beskidzkiej Zamek w Suchej Beskidzkiej Zamek w Suchej Beskidzkiej Zamek w Suchej Beskidzkiej Zamek w Suchej Beskidzkiej Zamek w Suchej Beskidzkiej Zamek w Suchej Beskidzkiej Zamek w Suchej Beskidzkiej Zamek w Suchej Beskidzkiej Zamek w Suchej Beskidzkiej Zamek w Suchej Beskidzkiej Zamek w Suchej Beskidzkiej Zamek w Suchej Beskidzkiej Zamek w Suchej Beskidzkiej Zamek w Suchej Beskidzkiej

Lamus w Branicach

Budowla o walorach obronnych była główną i reprezentacyjną rezydencją Branickich. Jej zręby pochodzą zapewne z początków XVI w. Pełniła wówczas rolę wieży obronno-mieszkalnej. Dzisiejszy kształt uzyskała ok. 1603 r., po dobudowaniu sieni do budynku, który pierwotnie miał jedno wnętrze. Rozbudowę rezydencji przypisuje się Janowi Branickiemu (zm.1611). Modernizacji siedziby rodowej dokonał słynny warsztat Santi Gucciego (artysta jest autorem min. nagrobków króla Zygmunta Augusta i Anny Jagiellonki w Kaplicy Zygmuntowskiej na Wawelu). Zapewne w tym czasie powstał też włoski ogród geometryczny. Budowlę wzniesiono na planie prostokąta (ok. 12 x 10 m). Wieża ma trójdzielne piwnice, sklepione kolebkowo. Na parterze, wzniesionym z cegieł w układzie polskim, znajduje się sień ze schodami na piętro oraz duża izba nakryta sklepieniem kolebkowym z lunetami. Podobny układ dwudzielny występuje na piętrze, przykrytym belkowanym stropem modrzewiowym. Dach budowli określa się jako pogrążony lub koszowy (tzn. taki, w którym części zewnętrzne są umieszczone wyżej niż część środkowa). Jest on osłonięty attyką z arkadami i grzebieniem krenelażowym, czyli charakterystycznym, zębatym zwieńczeniem muru obronnego. Elewację zdobi, typowe dla Renesansu, sgrafitowe boniowanie, które ma imitować mur z naturalnego kamienia. Kunszt dłuta mistrzów skupionych wokół Santi Gucciego ujawnia późnorenesansowy wystrój sali na piętrze, zwłaszcza rzeźbiony kominek z wapienia pińczowskiego oznaczony datą 1603.

Branice Lamus Branice Lamus Branice Lamus Branice Lamus Branice Lamus Branice Lamus Branice Lamus Branice Lamus Branice Lamus Branice Lamus Branice Lamus Branice Lamus Branice Lamus Branice Lamus Branice Lamus Branice Lamus Branice Lamus Branice Lamus Branice Lamus Branice Lamus Branice Lamus Branice Lamus Branice Lamus

Opactwo Cystersów w Mogile

Te naścienne malowidła powstały w latach 1538-1541 i są ostatnim dziełem najsłynniejszego iluminatora w historii mogilskich cystersów. Stanisław Samostrzelnik - cysters z Opactwa w Mogile - dekorował wiele kodeksów rękopiśmiennych. Większość z nich znajduje się poza Krakowem. Dlaczego tak się stało? Powodów jest kilka, ale o tym najlepiej opowie zwiedzającym p. Aleksandra Grochal - historyk sztuki i konserwator zabytków. Kilka lat temu, pod kierunkiem prof. Tomasza Węcławowicza podjęła się restauracji malowideł w naszych krużgankach. Dzisiaj można oglądać je w całej krasie.

Stanisław Samostrzelnik urodził się prawdopodobnie ok. 1480 r., a zmarł w 1541 r. Pochodził z rodziny krakowskich mieszczan. Nazwisko rodowe pochodzi od wytwórców kusz i łuków. Jego rodzice - Piotr i Anna Samostrzelnikowie - mieszkali w Krakowie w dworcu cysterskiego opata. Artysta nie wdał się jednak w przodków i wstąpił do klasztoru cystersów w Mogile (dlatego często określa się go jako brata Stanisława z Mogiły). Uprawiał malarstwo sztalugowe, książkowe i ścienne. Co do tego, gdzie uczył się warsztatu, historycy są podzieleni. Jedni twierdzą, że wyszedł ze szkoły klasztornej, gdzie w XV i XVI wieku uprawiano iluminatorstwo i malarstwo ścienne. Inni z kolei są przekonani, że tak wysoki poziom artystyczny to wynik edukacji w pracowni cechowej. Miał własną pracownię w Krakowie. Od połowy lat dwudziestych XVI w. pracował dla dworu królewskiego. Wśród jego zleceniodawców był też biskup Piotr Tomicki - najprawdopodobniej portret duchownego w krużgankach krakowskiego klasztoru oo. franciszkanów namalował właśnie utalentowany cysters. Zleceniodawców w najlepszym okresie Samostrzelnik miał tak wielu, że nie wszystkie prace oddawał w terminie. I właśnie z powodu opóźnień często stawał przed sądem. Nietypowe zlecenie przyjął w 1525 r. - razem z malarzem Janem malował chorągiew z białego adamaszku, którą 10 kwietnia Hohenzollern złożył królowi Zygmuntowi I podczas ceremonii hołdu pruskiego na krakowskim Rynku.

Mogiła Opactwo Cystersów Mogiła Opactwo Cystersów Mogiła Opactwo Cystersów Mogiła Opactwo Cystersów Mogiła Opactwo Cystersów Mogiła Opactwo Cystersów Mogiła Opactwo Cystersów Mogiła Opactwo Cystersów Mogiła Opactwo Cystersów Mogiła Opactwo Cystersów Mogiła Opactwo Cystersów Mogiła Opactwo Cystersów Mogiła Opactwo Cystersów Mogiła Opactwo Cystersów Mogiła Opactwo Cystersów Mogiła Opactwo Cystersów Mogiła Opactwo Cystersów Mogiła Opactwo Cystersów Mogiła Opactwo Cystersów Mogiła Opactwo Cystersów Mogiła Opactwo Cystersów Mogiła Opactwo Cystersów Mogiła Opactwo Cystersów Mogiła Opactwo Cystersów Mogiła Opactwo Cystersów Mogiła Opactwo Cystersów Mogiła Opactwo Cystersów Mogiła Opactwo Cystersów Mogiła Opactwo Cystersów
Plakat Szlaku Renesansu 2010

Program zwiedzania:


Opactwo Cystersów Kraków - Mogiła, ul. Klasztorna 11
10.30, 12.00. 13.30 zwiedzanie w grupach

Renesansowy Lamus w Branicach
Muzeum Archeologiczne Ośrodek Magazynowo-Studyjny w Branicach Kraków-Nowa Huta, os. Branice, ul. Sasanek 2A www.ma.krakow.pl
zwiedzanie od 10.00 - 15.00

Zamek w Suchej Beskidzkiej - Sucha Beskidzka, ul. Zamkowa 1, www.muzeum.sucha-beskidzka.pl
zwiedzanie od 10.00 - 15.00

godz. 11.00
Koncert Zespołu Muzyki Dawnej im. Gaspare Castiglione, pt. Muzyka dawna na Małym Wawelu za czasów Komorowskich i Wielopolskich. W programie: pieśni i tańce Średniowiecza i Renesansowej Europy.

godz. 14.00
Koncert muzyki dawnej na Zamku w Suchej Beskidzkiej w wykonaniu Zespołu Intrada, pt. Muzyka melancholii, radości i tańca. Zespół muzyki dawnej Intrada: Aleksander Tomczyk (flety proste, gemshorny, tamburo militare, darabuka, bendir, Anna Śliwa (skrzypce, fidel, pochette), Mateusz Kowalski (viola da gamba, Joanna Solecka (klawesyn).
przeczytaj program koncertu >>

Wyjazd studyjny:


Podobnie jak w ubiegłą niedzielę, zaplanowano również nieodpłatny zorganizowany wyjazd studyjny do Opactwa Benedyktynów w Mogile i Branic. Koszt wizyty studyjnej pokrywa organizator, prosimy jednak o wcześniejsze potwierdzenie udziału na adres: kasia@villa.org.pl oraz pod nr telefonów 012 425 36 44 w.148, 153 do dnia 26 listopada, do godz. 14.00. Liczba miejsc ograniczona - decyduje kolejność zgłoszeń.

Program:
9.30 - wyjazd autokaru z Krakowa ul. Kałuży,
przejazd do Opactwa Cystersów Kraków,
10.30 - zwiedzanie krużganków z renesansowymi freskami Stanisława Samostrzelnika,
przejazd do Branic,
12.00 - wykład terenowy i zwiedzanie renesansowego Lamusa w Branicach, prowadzenie: dr Paweł Pencakowski ASP (Kraków),

Powrót do Krakowa przewidziany ok. godz. 14.30.

Organizacja i koncepcja projektu:
Stowarzyszenie Willa Decjusza
ul. 28 lipca 17 a, 30-233 Kraków
tel. 012 425 36 44
www.villa.org.pl

Koordynator: Katarzyna Trojanowska - kasia@villa.org.pl

Partnerzy Szlaku Renesansu 2010 28 listopada
Fundatorzy 
Fundatorzy Szlaku Renesansu w Małopolsce
„Projekt został zrealizowany przy wsparciu udzielonym przez Islandię, Liechtenstein i Norwegię poprzez dofinansowanie ze Prodków Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz Norweskiego Mechanizmu Finansowego, a także budżetu Rzeczpospolitej Polskiej w ramach Funduszu dla Organizacji Pozarz+/-dowych”

Urz+/-d Marszałkowski Województwa Małopolskiego
Projekt zrealizowano przy wsparciu finansowym Województwa Małopolskiego


Koncepcja serwisu i wykonanie: Grzegorz Pękała
Koordynator Projektu: Katarzyna Trojanowska
Projekt plakatu Szlaku Renesansu: Mariusz Rutkowski